Een vennootschap voert een aantrekkelijke business, en u wenst te investeren in het kapitaal. U koopt dus aandelen tegen een bepaalde prijs. Als de vennootschap in een groeifase zit zal ze nieuw kapitaal nodig hebben om haar groei te financieren. De vennootschap zal vervolgens opnieuw kapitaal trachten op te halen, als het kan bij haar bestaande aandeelhouders maar ook bij nieuwe investeerders (zgn. ‘kapitaalronde’).
Voor bestaande aandeelhouders kan dit nefast zijn. De uitgifte van nieuwe aandelen vermindert het aandeel van de bestaande aandeelhouders ten aanzien van de opbrengst van de vennootschap.
Hoe werkt het mechanisme van kapitaalverhoging nu precies en hoe kan u zich als aandeelhouder hiertegen beschermen? En is het altijd nodig om u tegen een kapitaalverhoging te verzetten?
Rekensom
De vennootschap beslist om nieuwe aandelen uit te geven. Als de aandelen tegen eenzelfde prijs worden uitgegeven dan de prijs waartegen de bestaande aandeelhouders hun aandelen hebben gekocht, zal de waarde van de oorspronkelijke aandelen dalen.
De winst wordt namelijk verdeeld over een groter aantal aandelen. In dat geval spreken we van het verwateren van de aandelen ten aanzien van de gerealiseerde winst.
Een eenvoudige rekensom maakt dit duidelijk.
Een aandeel wordt aangekocht tegen 20 EUR per aandeel. Nadien worden nieuwe aandelen uitgegeven tegen een verhouding van 1 aandeel voor 2 oude aandelen. Als dit aandeel ook aan 20 EUR wordt aangeboden, zullen de oude aandeelhouders benadeeld zijn. Zij moeten immers hetzelfde rendement van de vennootschap over meer aandelen verdelen. Dit betekent dat hun aandelen verwateren ten aanzien van de winst/eigen vermogen van de vennootschap. Om een voordeel te hebben als oude aandeelhouder is het bijgevolg noodzakelijk dat zij de aandelen kunnen aankopen aan een lagere inschrijvingsprijs. Bijvoorbeeld tegen 14 EUR, op die manier zal de totale prijs van de aandelen uitkomen op een prijs van 18 EUR ((20+20+14)/3). De nieuw prijs van de aandelen zou dus vastgelegd moeten worden op 18 EUR.
Juridisch
Een kapitaalverhoging in een naamloze vennootschap vereist een statutenwijziging. De algemene vergadering dient hierover te beraadslagen en te stemmen met een bijzondere meerderheid. Indien statutair bepaald zal ook het bestuursorgaan een kapitaalverhoging kunnen doorvoeren, maar enkel voor het bedrag van het kapitaal vermeld in de statuten.
Een kapitaalverhoging die op een andere wijze wordt doorgevoerd is onregelmatig en kan bijgevolg worden aangevochten.
Voorkeurrecht
Om de bestaande aandeelhouders te beschermen voorziet de wet een voorkeurrecht, waarbij de bestaande aandeelhouders bij een kapitaalverhoging de voorkeur krijgen om de nieuwe aandelen te verwerven. Het voorkeurrecht kan door de algemene vergadering onder bepaalde voorwaarden worden ingeperkt. Voor een dergelijke beperking, die niet in de statuten kan worden bepaald, worden strengere aanwezigheids- en meerderheidsvereisten opgelegd (3/4e van de uitgebrachte stemmen moeten voor de beperking stemmen).
Contract
In een aandeelhoudersovereenkomst kan u bepalen dat bij uitgifte van nieuwe aandelen, de bestaande aandeelhouders deze aandelen kunnen aankopen tegen een lagere prijs. U kan ook bedingen dat nieuwe aandelen worden uitgegeven in een andere vorm, bijvoorbeeld B-aandelen, waar andere voorwaarden (bijvoorbeeld stemrechten, ..) aan gekoppeld worden.
Steeds nadelig?
In een vroeg stadium waarbij bepaalde aandeelhouders veel aandelen aanhouden kan het een bewuste keuze zijn om nieuw kapitaal op te halen. De bestaande aandeelhouders zullen bijgevolg hun aandelenpakket verminderen. Indien dit evenwel tot gevolg heeft dat de vennootschap kan doorgroeien, zal dit tot gevolg hebben dat het winst/eigen vermogen per aandeel stijgt. Een weloverwogen keuze dus, waarbij u goed de situatie moet inschatten om uw kapitaal niet te laten verwateren.
Mint Advocaten adviseert veelvuldig bij de aankoop van aandelen, in welke fase de vennootschap zich ook bevindt.
