Verstrengde zorgvuldigheidsplicht: wat betekent dit voor (onder)aannemers?
De regelgeving rond tewerkstelling in de bouwsector werd het laatste jaar sterk aangescherpt. De overheid legt extra verantwoordelijkheden op aan aannemers en intermediaire aannemers om illegale tewerkstelling in de keten te voorkomen. Hieronder leggen we uit wat er precies verandert en welke concrete acties jullie als aannemer moeten ondernemen.
Hoofdelijke aansprakelijkheid wordt uitgebreid
Sinds de nieuwe regelgeving bent u als aannemer hoofdelijk aansprakelijk wanneer een onderaannemer illegale werknemers of zelfstandigen tewerkstelt.
Dat betekent concreet dat u zelf mee verantwoordelijk kunnen worden gesteld, zelfs wanneer de fout bij de onderaannemer ligt. Dit geldt zowel voor werknemers in loondienst als voor zelfstandigen zonder geldige verblijfs of werkvergunning.
Hoe kan u deze aansprakelijkheid beperken?
U kunt uw aansprakelijkheid verminderen door een schriftelijke verklaring op te vragen bij jouw onderaannemer. In deze verklaring bevestigt hij dat:
- Hij geen personen tewerkstelt die illegaal in België verblijven, en
- Hij geen zelfstandigen inzet zonder geldige vergunning om een zelfstandige activiteit uit te oefenen.
Het is belangrijk dat deze verklaring expliciet wordt opgevraagd én zorgvuldig wordt bewaard.
Nieuwe verplichting: bijkomende gegevens verzamelen
Naast de verklaring moet een aannemer ook een aantal specifieke gegevens opvragen voordat de samenwerking van start gaat:
- Identificatie en contactgegevens van de onderaannemer.
- Persoonsgegevens, verblijfsinformatie en tewerkstellingsdocumenten van alle buitenlandse werknemers en zelfstandigen die door de onderaannemer worden ingezet. Denk hierbij aan:
- Geldig paspoort en/of verblijfsvergunning in België
- LIMOSA melding (indien van toepassing)
- DIMONA aangifte
- A1 documenten
- Bewijs van werkvergunning of beroepskaart indien aan de orde;
- Bewijs van registratie bij de gemeente waar men verblijft indien aan de orde;
- Bewijs betaling minimumlonen;
- Bewijs van geen sociale of fiscale schulden;
De overheid werkt aan een online applicatie waarin deze gegevens in de toekomst kunnen worden geraadpleegd. Tot die tijd, en zolang niet alle info in die applicatie beschikbaar is, moet u deze documenten zelf opvragen bij de onderaannemer.
Belangrijk: dit moet altijd gebeuren vóór de start van de samenwerking.
Wat betekent dit voor uw dagelijkse praktijk?
Voor aannemers in de bouwsector is het duidelijk: de focus op correcte tewerkstelling wordt steeds strenger. Om risico’s te vermijden raden we aan om:
- Een checklist op te stellen met alle gegevens die moeten worden verzameld;
- Alle documenten systematisch te bewaren;
- Vaste onderaannemers vooraf te informeren over de nieuwe verplichtingen.
Met een goede voorbereiding vermijdt u juridische risico’s en zorgt u voor transparantie in de hele keten. Een goede overeenkomst kan in dit kader bijkomende zekerheid bieden.
Heeft u hierover vragen of opmerkingen? Contacteer ons gerust!
