In een land met meerdere taalgebieden en een complexe regelgeving, is het essentieel voor werkgevers en werknemers om te weten welke taal ze moeten hanteren in hun schriftelijke-en mondelinge communicatie met werknemers. Aan de hand van de volgende vier stappen lichten wij dit eenvoudig toe met focus op het Vlaamse taaldecreet.
- Welke wetgeving is van toepassing?
- Voor wie geldt het Vlaamse taaldecreet?
- In welke situaties is het Vlaamse taaldecreet van toepassing?
- Zijn er uitzonderingen op het gebruik van het Nederlands?
Stap 1: Welke wetgeving is van toepassing?
De eerste stap is het bepalen van de juiste wetgeving. In Vlaanderen is het decreet van 19 juli 1973 van toepassing op alle werkgevers die een exploitatiezetel hebben in het Nederlandse taalgebied.
- Dit decreet regelt het taalgebruik voor sociale betrekkingen tussen werkgevers en werknemers,
- alsook voor alle wettelijk voorgeschreven akten en bescheiden van de onderneming.
De exploitatiezetel is het doorslaggevende criterium en dus niet de maatschappelijke zetel of de woonplaats van de werknemer.
De exploitatiezetel is “iedere vestiging of elk centrum met enige standvastigheid waaraan het personeelslid gehecht is en waar de sociale betrekkingen tussen de werkgever en de werknemer in principe plaatshebben: daar worden doorgaans de opdrachten en instructies aan het personeelslid gegeven, worden hem alle mededelingen gedaan en wendt hij zich tot zijn werkgever”.
Deze regels zijn van openbare orde: partijen kunnen bijgevolg niet onderling kiezen voor een andere taal.
Stap 2: Voor wie geldt het Vlaamse taaldecreet?
Het Vlaamse taaldecreet legt de verplichtingen in de eerste plaats op aan werkgevers met een exploitatiezetel in het Nederlandse taalgebied. Werknemers zijn niet gehouden tot deze verplichtingen en mogen in hun communicatie een taal naar keuze gebruiken.
Met andere woorden, de verplichtingen omvatten dus enkel de documenten en arbeidsrelaties van boven naar beneden, en niet die van de werknemer naar de werkgever.
Stap 3: In welke situaties is het Vlaamse taaldecreet van toepassing?
Het decreet regelt het taalgebruik voor:
- Sociale betrekkingen tussen werkgevers en werknemers, zowel mondeling als schriftelijk, die rechtstreeks of onrechtstreeks verband houden met de tewerkstelling;
- Wettelijk voorgeschreven akten en bescheiden van de onderneming;
- Alle documenten bestemd voor het personeel.
Dit omvat arbeidsovereenkomsten, arbeidsreglementen, loonfiches, ontslagbrieven, waarschuwingen, interne communicatie, enzovoort. Alle officiële communicatie met het personeel moet in het Nederlands gebeuren. Voor dagelijkse, informele contacten mag een andere taal gebruikt worden.
Stap 4: Zijn er uitzonderingen op het gebruik van het Nederlands?
Het Nederlands is de te gebruiken taal voor alle sociale betrekkingen, akten en documenten. Er zijn hierbij wel enkele uitzonderingen:
Voor individuele arbeidsovereenkomsten met een grensoverschrijdend karakter mag een andere officiële taal van de EU of EER worden gebruikt, op voorwaarde dat alle partijen deze taal machtig zijn. Een Nederlandstalige versie moet wel worden gevoegd. De Nederlandstalige versie heeft in dat geval steeds voorrang als er een verschil bestaat tussen de beide versies.
Verder, indien de samenstelling van het personeel dit rechtvaardigt, kan op verzoek van de ondernemingsraad, syndicale afvaardiging of vakorganisatie een vertaling worden gevoegd. Ook kan de werkgever op eigen initiatief systematisch een vertaling voegen. Ook dan heeft de Nederlandstalige versie steeds voorrang.
Tot slot, mag de werkgever meertaligheid eisen van sollicitanten en de kennis van andere talen toetsen tijdens de selectieperiode
Wat bij niet-naleving van het Vlaamse taaldecreet?
Het niet naleven van het Vlaamse taaldecreet kan zware gevolgen hebben:
Absolute nietigheid van het document inclusief de inhoud en de wil die erin vervat zit. Indien dit betrekking heeft op de beëindiging van de arbeidsovereenkomst wordt ook de wil tot beëindiging door de werkgever nietig verklaard en geacht nooit te hebben bestaan. Dit kan uiteraard zorgen voor vervelende situaties (bv. in het kader van een dringende reden en de naleving van de driedagen termijn). De rechter kan deze nietigheid ook ambtshalve uitspreken.
De werkgever is verder aansprakelijk voor eventuele schade die voortvloeit uit nietige stukken of handelingen. Daarnaast zijn ook administratieve en strafrechtelijke sancties mogelijk.
Het Vlaamse taaldecreet legt strikte regels op voor het taalgebruik in arbeidsrelaties. Door deze vier stappen te volgen, kunnen werkgevers zorgen voor correcte, rechtsgeldige communicatie binnen de onderneming. De sancties bij niet-naleving benadrukken het belang van een goed taalbeleid in uw onderneming. Mint Advocaten kan u hierin bijstaan. Contacteer ons dus gerust bij vragen.
